OSTRZENIE PIŁ DO DREWNA I PRAWIODŁOWE UŻYTKOWANIE

Dlaczego piły się tępią?

Bez względu na jakość posiadanych narzędzi, a więc to czy używamy piły tarczowej z niższej półki czy też wyróżniającej się możliwie najlepszymi parametrami, prędzej czy później i tak ulega ona stępieniu. W trakcie procesu skrawania drewna litego, płyty wiórowej , MDF lub innych materiałów używanych w stolarstwie ostrza tracą swoje pierwotne właściwości. Wtedy jakość obróbki nie zadowala, a proces wytwórczy staje się trudny i nie ekonomiczny.

Piła może zacząć się też przegrzewać, co uwidacznia się na powierzchni i ostrzach poprzez zmianę koloru.

Dlaczego tak się dzieje?

Przede wszystkim musimy sobie zdawać sprawę z faktu, że jest to naturalne zjawisko. Szczególnie jeśli piła tarczowa jest często użytkowana, a tego nie sposób przecież w branży drzewnej uniknąć. Niemniej jednak zbyt szybkie tępienie się narzędzia może być wynikiem zbyt dużego nacisku tarczy na obrabianą powierzchnię materiału albo nieprawidłowego zamontowania ostrza.

Jaka by nie zaistniała przyczyna, zawsze przychodzi czas, w którym narzędzie trzeba naostrzyć piłę do drewna. Najlepiej zlecić tę usługę wyspecjalizowanej ostrzalni, która dysponuje odpowiednimi urządzeniami (automatyczne ostrzałki do pił tarczowych) i podejdzie do zadania fachowo…

Ostrzenie podcinak HM na maszynie Vollmer

Ostrzenie podcinak HM na maszynie Vollmer

Fachowo, czyli jak?

Już za chwilę dowiecie się o tym z dalszej części naszego poradnika.

Czyszczenie i mycie przed ostrzeniem pił do drewna

Każda piła do drewna, która trafi do ostrzalni w pierwszej kolejności powinna zostać oczyszczona z zabrudzeń, występujących na korpusie (blacie) narzędzia jak również na zębie i za zębem piły. Powstają one m.in. wskutek przypaleń gdy podczas pracy obrabiany materiał stykał się z obracającą piłą albo w wyniku przyklejenia się żywicy. Wtedy ta nagrzewając się podczas skrawania przywiera do blatu piły.

Mycie piły do drewna uznaje się zatem za pierwszy i zarazem bardzo ważny etap ostrzenia, ponieważ brudnej piły tarczowej dokładnie naostrzyć się po prostu nie da, czystą zaś łatwo jest też zweryfikować pod względem ewentualnych uszkodzeń korpusu bądź ostrzy. Mycie pił tarczowych odbywa się w myjkach ultradźwiękowych lub z użyciem specjalnych płynów do narzędzi do drewna.

Prawidłowe ostrzenie pił do drewna

Jak już zostało wspomniane, do ostrzenia pił tarczowych potrzebne są urządzenia ostrzące wyposażone w odpowiednie ściernice. Równie ważny jest jednak przebieg samego procesu ostrzenia. Efekt ostrzenia pił do drewna zależy więc głównie od wiedzy, doświadczenia oraz rzetelnego podejścia serwisanta. Dlatego warto poznać zasady prawidłowego ostrzenia pił tarczowych i zwracać uwagę nie tylko na sprzęt znajdujący się w ostrzalni.

Weryfikacja i kontrola narzędzia

Gdy piła do drewna zostanie już dokładnie oczyszczona, można przejść do kolejnego etapu, czyli weryfikacji narzędzia za pomocą urządzenia optyczno-pomiarowego (projektora do kontroli narzędzi). Pomiary powinno się wykonać tak samo przed ostrzeniem jak i po jego zakończeniu. Są one niezbędne do sporządzenia dokumentacji technicznej i kontroli jakościowej wykonanego ostrzenia.

Nareszcie ostrzenie piły do drewna

Mając za sobą już wszystkie czynności przygotowawcze, zajmujemy się wreszcie stępionym ostrzem. Ostrzenie tarczowej piły do drewna powinno być wykonane od „czoła” ostrza i od „tyłu” ostrza. Jest to tzw. ostrzenie od strony płaszczyzny natarcia (od czoła) i od płaszczyzny przyłożenia (od tyłu). Fachowo czynność tą przeprowadzamy na automatach szlifierskich. Dzięki temu zapewniamy szlifowanie ostrza od płaszczyzny natarcia i od płaszczyzny przyłożenia w jednej operacji.

Proporcje w ostrzeniu pił tarczowych do drewna

Ostrzenie takie przeprowadza się w stosunku 1:3, a mówiąc dokładniej: jedno przejście od płaszczyzny natarcia i 3 razy większe przejście od płaszczyzny przyłożenia.

Zalety takie sposobu szlifowania

Jest to sprawdzony system, dzięki któremu żywotność piły do drewna zostanie znacznie wydłużona.

  • po pierwsze, narzędzie będzie można eksploatować dłużej bez ponownego serwisowania
  • po drugie, piła tarczowa wytrzyma do 15 czy nawet 18 ostrzeń, zanim oddamy ją na złom

Nie zawsze tanie piły do drewna są tanie w użytkowaniu

Pamiętajcie jednak, że powyższe rokowania dotyczą pił przemysłowych. Tanie wersje pił tarczowych do drewna mogą mieć mniejszą grubość i wysokość zęba, a co za tym idzie żadna, nawet najlepsza ostrzalnia nie da rady naostrzyć takiej piły 15 razy.

W trakcie szlifowania korpus piły powinno się obniżać za zębami, po to aby zostawić miejsce podczas skrawania na wióry. Oraz co jest ważne dla samego ostrzenia piły do drewna to dzięki temu eliminujemy szybkie zużycie ściernicy diamentowej.

Dla zachowania stabilności piły tarczowej jej rzaz należy zaś zachować o 1- 1,2 mm grubszy od grubości blatu.

Możesz zobaczyć jakie narzędzia ostrzymy:

Ostrzenie frezów diamentowych

Prostowanie i naprężenie

Oprócz zweryfikowania parametrów ostrzy przy ostrzeniu warto sprawdzić też stan fizyczny piły. Może bowiem pojawić się potrzeba, a raczej konieczność wyprostowania lub naprężenia płaszcza/korpusu narzędzia. Prostowanie znacząco redukuje bicia boczne piły, naprężenie natomiast zapewnia jej sztywność i elastyczność. Jest to szczególnie ważne po regeneracji pił i pił tarczowycho cienkim blacie.

Prostowanie oraz naprężenie wykonuje się z zastosowaniem tarcz dociskowych o odpowiedniej średnicy i przy uwzględnieniu właściwej prędkości obrotowej. Stosunek średnicy tarcz dociskowych do średnicy piły określa norma DIN 8083.

Ostrzenie pił do drewna czego nie należy robić?

Dla porównania jeszcze parę słów o tym, jak pił tarczowych ostrzyć się nie powinno i dlaczego.

Ogólnie rzecz biorąc rezultatom ostrzenia i żywotności narzędzia nie sprzyjają pośpiech i oszczędzanie na serwisie. Wtedy bowiem o błędy najłatwiej.

Zobaczcie na czym one polegają:

Ostrzenie pił do drewna na such czy na mokro?

Jednym z nich jest rezygnacja z ostrzenia na mokro. Choć ściernice do ostrzenia na sucho istnieją i faktycznie się ich używa, ostrzenie z chłodziwem zapewnia zdecydowanie lepsze rezultaty w żywotności ostrza.

Może wystarczy tylko od płaszczyzny natarcia?

Drugi i zarazem bardziej istotny błąd stanowi zła metoda:

  • tylko od strony powierzchni natarcia albo:
  • tylko od strony powierzchni przyłożenia.

Postępując w ten sposób najzwyczajniej skracamy żywotność narzędzia. Warto dodać, że jest to błąd niestety bardzo częsty, czasami wynikający z konstrukcji parku maszynowego, która uniemożliwia ostrzenie od przyłożenia, ale wielokrotnie powodowany celowym pominięciem jednej z operacji na rzecz zaoszczędzania ściernicy  i czasu ostrzenia.

O ostrzeniu tarczowych pił do drewna pisałem w artykule:

Jak ostrzyć piły tarczowe do drewna?